منصور قرهباغی» روانشناس بالینی و كارشناس پيشگيري از آسيبهای اجتماعي در گفتوگو با خبرنگار رادیو و تلویزیون برنا، با تشکر از زحمات سازندگان سریال «جراحت» در خصوص این مجموعه تلویزیونی گفت: هر فیلم مصرفکنندهای میطلبد که برداشتی خاص خود از آن فیلم را خواهد داشت. از نظر کارشناسی جراحت برای عده ای خاص ساخته شده انسان هایی بزرگسال که می توانند خوب و بد را تشخیص دهند اما باید این نکته را مدنظر قرار داد که افراد بسیاری در جامعه این سریالها را مشاهده میکنند و مخاطبین بسیاری در سنین مختلف وجود دارد. راهکار به جامعه ارائه نمیدهیم.
وی افزود: غیر از ارائه ندادن راهکار، «جراحت» عصبیت و اضطراب آموخته شدهای را به جامعه منتقل ميكند و سراسر این فیلم که در آن خوش بینی و خوش اخلاقی وجود ندارد، در اضطراب و استرس به سر میبرد.
مخاطب «جراحت» سراسر در اضطراب و استرس به سر ميبرداين روانشناس بالینی با بیان این مطلب که نمیتوانیم هر چیزی که در جامعه مشاهده میکنیم به عنوان واقعیت عرضه کنیم، اظهار داشت: نمیتوان واقعیتهایی که در گوشهای از جامعه وجود دارند را به کل اجتماع تعمیم داد، باید واقعیتها با روشهایی عرضه شوند که بیننده قادر به استخراج مطالب مفيد باشد. جامعهای که فیلم را مشاهده میکنند سراسر در اضطراب و استرس به سر میبرند. اگر ساخت فیلمهای این چنینی ادامه پیدا کند، یادگیری آموزههای این فیلم بدون وجود هیچ راهکاری چه نتایجی در بر خواهد داشت؟
قره باغی با اشاره به نقش زنان در اين فیلم گفت: زنان در این فیلم با وجود ايفاي زيباي نقششان با مسائل و خانوادههایشان با نوعی ناراحتی برخورد ميكنند. حتي لبخندی زیبا در این فیلم نمیبینیم. این فیلم برای سنین پایین چیزی در پی نداشته است و راهکاری نيز در آن ارائه نمیشود.
افراد براي مبارزه با مشكلات راهكاري ندارنداین کارشناس ادامه داد: زیبایی این فیلم این است که نشان میدهد افراد برای مقابله با مشکلاتی که ایجاد میشود اعم از کشمکشها بدبینیها، تضادها و کینهها راهکار مناسبی نمیدانند و این جزو واقعیتهای جامعه ماست.
وی با بیان این مطلب که آنچه به احساس مربوط میشود، بیش از آنچه مربوط به منطق است، در فیلمها پذیرش دارد، خاطرنشان کرد: این فیلم احساسات را نشانه رفته است و به دلیل درگیر کردن احساسات مردم از پذیرش آنها برخوردار است نه به این دلیل که واقعیت است یا چون مردم چیزی از آن یاد میگیرند اين ارتباط برقرار شده است.
قره باغی افزود: اما آیا هر جا ماجرایی كه با احساسات مردم عجین است بايد واقعیت غلطی باشد که به مخاطب نشان میدهیم؟ با چنين فيلمهايي حس اضطراب، استرس و آشفتگی در مردم ریشه میدواند و فرهنگمان میشود. همچنين اين مطالب را سنین پایینتر نيز ياد ميگيرند.
مثبت گرايي در «جراحت» به حداقل رسيده استوی هشدار داد: مثبت گرایی در این فیلم به حداقل رسیده است. آيا دختران و همسران ما از اين فيلم ميآموزند در مواقع بحران بايد چطور با همسرانشان صحبت کنند؟ آيا دوري از تکبرها، خودبزرگبینیها و منفیگراییها آموزش داده شده است؟ آيا با الگو گرفتن از اين فيلم راه حلی پیدا ميشود که به جای انتقام و کینهورزی چه میتوانیم انجام دهیم؟
قره باغی با اشاره به فرهنگي كه از قدیم در بين ايرانيان وجود داشته است، تصریح کرد: بزرگان ما میخواهند برای کوچکترها تصمیم بگیرند تا به آن چیزی که خودشان میخواهند برسند. اينگونه آینده دو نفر را در گرو خواسته های خود قرار میدهند. این در ترسهای آنها ریشه دارد كه از قضاوت يا آبرو ریزی هراس دارند.
جايگاه عشق ناديده گرفته شده استوی گقت: در اين سريال عشق نادیده گرفته شده است و جایگاه عشق در وجود دو نفر از يادها
” عدهاي از جوانان كه ما تلاشي در جهت خودسازی و رفع نواقص درونی، خودخواهیها، غرورها، پرخاشگریها و خشمهايشان نميكنند، بعد از تماشای این فیلمها از همان نواقص شخصیتی برای حل مشکلاتشان استفاده میکنند “
رفته است. بزرگان اصلا به پیاده کردن راهکارهای دیگری فکر نمیکنند تا عشق دو انسان حفظ شود و سرتاسر این فیلم القای منفیگراییها و عصبیتها به جامعه است.
قرهباغي گفت: من از بازیگران به خاطر بازی خوبشان تشکر میکنم از آنها خواستهاند عصبی باشند، اما راهکاری برای خانمها و آقایان برای برخورد با هم ارائه نشده است و حس من اين است كه از روانشناسان در این سریال استفاده نکردهاند.
وی نمايش استرس و اضطراب در جامعه را یک اپیدمی در سریالها خواند و گفت: اين اصل در سريالها دیده میشود و در فیلمها جا افتاده است. اما ادامه پیدا کردن این روال در دهههای بعدی باعث بروز مشكل ميشود. وقتی جوانان ما یاد نگرفته باشند در مقابل مشکلاتشان چطور برخورد کنند چه باید کرد؟ در كنار آثاري از اين دست باید فیلمهایی ساخته شود که عصبیتها و اضطرابها را از بین ببرد.
آيا به مخاطبان گوناگون با طيف سني متنوع توجه شده است؟قرهباغی با اشاره به فیلمهای دفاع مقدس اظهار داشت: مخاطب از اين فيلمها استخراج خوبی دارد و ميتواند برداشت و یادگیریهای مناسبی از آنها داشته باشد. اما آیا در جراحت نيز یادگیري، مخاطبان گوناگون با شخصیتهای مختلف و تفاوتهای فردي و همينطور طيف سني متنوع در نظر گرفته شده است؟
معناگرايي ميتواند منجر به درمان بيماريها شودوی رشد معناگرایی در سریالها را ضروری دانست و افزود: پرداخت ناچیزی به معنا در این سریال که به خصوص در ماه مبارک رمضان در حال پخش است، میشود. در حالي كه اگر معناگرایی تقویت شود اضطرابها و تشویشهایی که در جهان مادی فراوان است کاهش مییابد و حتي با معناگرایی میتوان بسیاری از بیماریها و اختلافات را درمان کرد.
این کارشناس با تاکید بر در نظر گرفتن نیاز مخاطبان در ساخت سریالها گفت: باید نیاز مخاطبان نیز در نظر گرفته شود اين كه مخاطبان جوان چه نیازهايي دارند و زماني كه آموزش مقابله با درگیریها و اضطرابها اتفاق نیفتاده باشد چه خواهد شد؟
جاي آموزش مهارتهاي زندگي در «جراحت» خالي استوي با اشاره به روانشناسی اجتماعی و بروز اعتیاد، بزهکاری و طلاق در بين جامعه گفت: در بين مراجعان خود اکثرا کسانی را میبینیم که مهارتهای زندگی را نياموختهاند. آیا نمیتوان در یک سریال 40 دقیقهای یک الی دو دقیقه را به آموزش مهارتها اختصاص داد؟
اين كارشناس پيشگيري از آسيبهای اجتماعي با بيان اين مطلب كه ارتباطات قشنگ و زیبانگری در فيلمها كمرنگ شدهاست، اظهار داشت: پرخاشگری و عصبیت در ذهن جواناني همچون امیرحافظ و اکرم رسوخ کرده است. میبینیم که امیرحافظ در ابتدای کار به جایی رسیده است که به اکرم میگوید خفه شو! این از کجا آمده است؟ آشفتگی در خانوادهها و ارتباطی که بزرگترها با يكديگر دارند منبع اين اتفاق است.
قره باغی با اشاره به جوانان گفت: عدهاي از جوانان كه ما تلاشي در جهت خودسازی و رفع نواقص درونی، خودخواهیها، غرورها، پرخاشگریها و خشمهايشان نميكنند، بعد از تماشای این فیلمها از همان نواقص شخصیتی برای حل مشکلاتشان استفاده میکنند.
اضطراب، پرخاشگري و خشم در جامعه تاثيرگذار استوی تاثیرات این سریال بر جامعه را منفی ارزیابی کرد و ادامه داد: ضمن تشکر از سازندگان به خاطر اين اثر هنري، فکر میکنم تاثير منفی اين كار در جامعه بسيار است. اکنون كه گرم پيگيري سريال هستيم و آن با احساسات ما عجین شده است، شايد اين تاثير مشخص نشود اما در آینده و در جامعه به مرور نتايج اين اضطراب، پرخاشگری و خشم آموخته شده را خواهيم ديد.
اين كارشناس اجتماعي تصريح كرد: تمام برخوردهای انسی با آشوب همراه است و آشفتگی و خشم در نگاهها، تذکرات و تمامي رفتارهاي او ديده ميشود. میگویند اینها واقعیاتی است که وجود دارند. اما میشود در کنار نشان دادن واقعیتها طرز زندگی سالم را نیز آموزش داد. براي مثال امیرحافظ 5 دقیقه با بزرگ حرف بزند و از او برای مشکلاتش راهکار بخواهد.
وي در پایان گفت: اين سريال به واقعیتهای انسان از جمله اينكه انسان فطرتا به دنبال خوبي و زیبایی است، پرداخته نشده و عالم متافیزیک نيز مورد توجه قرار نگرفته است. بايد به جوانان آموزش داد كه یک قدرت و نیروی برتر وجود دارد که میتواند مشکلات را حل کند.
+ نوشته شده در سه شنبه شانزدهم شهریور ۱۳۸۹ ساعت 12:2 توسط محمد تاجیک
|