پيامهاي بازرگاني مردم را به مصرف كالاهاي غيرضروري ترغيب ميكند
خبرگزاري فارس: يك مدرس ارتباطات گفت: تلويزيون با پيامهاي بازرگاني دائماً مردم را به خريد و مصرف هر چه بيشتر كالاهاي غيرضروري تشويق و ترغيب ميكند.
افسانه مظفري در گفتوگو با خبرنگار اجتماعي فارس درباره اثرات تبليغات بازرگاني بر جامعه گفت: در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران از تبليغات تجاري به طور خاص سخني به ميان نيامده است. با اين حال در بخشهاي مختلف اين قانون قواعدي وجود دارد كه بيترديد در تبليغات تجاري نيز بايد مراعات شود.
وي اظهار داشت: مهمترين اين قواعد حفظ و توسعه ارزشهاي اخلاقي، رعايت موازين شرعي و مصالح اجتماعي، احترام به نهاد خانواده و شخصيت زن، پاسداشت خط و زبان رسمي كشور و ممنوعيت اصرار به غير و تعرض به حريم خصوصي افراد هستند.
مظفري ادامه داد: به نظر ميرسد كه اين قواعد در تبليغات سيماي جمهوري اسلامي رعايت ميشود اما به طور كلي انتقاداتي به تبليغات تجاري و بازرگاني در جوامع مختلف وارد است.
وي تصريح كرد: به طور كلي وسايل ارتباط جمعي از جمله تلويزيون بايد عامل اصلي انتقال اطلاعات، عقايد و انديشههاي انساني باشد و در واقع نوعي خدمات اجتماعي ارائه دهد اما از اين جهت كه اداره آنها مانند هر فعاليت آزاد ديگر تابع قواعد انتفاعي است نوعي مؤسسه بازرگاني نيز به شمار ميآيد.
اين مدرس ارتباطات اضافه كرد: رسانه با تبليغات بازرگاني نوعي از خودبيگانگي را براي مخاطبان به وجود ميآورد در حالي كه اين وسايل از جمله تلويزيون موظفند سطح آگاهي انسان را بالا ببرند، انديشههاي منطقي را گسترش دهند و افكار عمومي را بيدار كنند و در نهايت ارائه دهنده خدمات اجتماعي باشند.
وي افزود: از موارد ديگر كه به كاربرد تبليغاتي رسانهها از جمله تلويزيون برميگردد اين است كه اين وسايل تحت تأثير منافع خصوصي رسانه قرار دارد و به جاي آنكه پيشرفتهاي صنعتي مؤسسهها و توليد كالاي مصرفي را در جهت خدمت به مردم و رفع نيازهاي واقعي افراد سوق دهند به عكس به طور دائم مردم را به خريد و مصرف هر چه بيشتر كالاهاي غيرضروري تشويق و ترغيب ميكند.
مظفري تصريح كرد: به اين ترتيب افراد در جوامع صنعتي كنوني كه به «جوامع مصرف» مصون شدهاند ناچار ميشوند تحت تأثير تبليغات تجاري كه در اكثر لحظههاي شبانه روز آنها را تعقيب ميكند كالاهاي بيشتري خريداري كنند.
وي خاطرنشان كرد: واضح است كه افراد براي تأمين اين همه نيازهاي مصنوعي و سرگرم كننده بايد درآمد بيشتري نيز به دست آورند تا بتوانند قدرت خريد را بالا ببرند و از آنجا كه كسب درآمد بيشتر نيازمند كار بيشتري است احتمالاً به جاي يك شغل چند شغل ديگر بايد داشته باشند تا بتوانند بهاي كالاهاي مصرفي خريداري شده را بپردازند.
اين مدرس ارتباطات اضافه كرد: بيشك اين افراد در معرض صدمات جسمي و روحي فراواني قرار ميگيرند خستهتر و فرسودهتر ميشوند، شور و نشاط زندگي را از دست ميدهند و از آسايش واقعي محروم ميشوند در نتيجه نميتوانند از حقوق سياسي خود بهرهبرداري كنند و مسئوليتهاي اجتماعي خود را به نحو احسن انجام دهند.
وي با اشاره به تبليغات و اخلاق گفت: تبليغات بايد در برگيرنده مسائل اخلاقي متعددي باشد و از مواردي كه بايد در تبليغات صدا و سيما مورد توجه قرار گيرد اين است كه از اغراقگويي و انواع ادعاي اغراقآميز پرهيز شود ولي هماكنون شاهديم كه در برخي تبليغات اين رسانه به اغراقگويي و ادعاهاي بزرگ پرداخته ميشود.
وي با اشاره به اينكه ذائقه مخاطب بايد در تبليغات مدنظر قرار داده شود، اضافه كرد: افراد مختلف افكار متفاوتي را درباره سليقه يا ذائقه خوب دارند متأسفانه از آنجا كه اين طرز فكرها بسيار گوناگون هستند تعيين اصول همگاني براي سليقه يا ذائقه خوب در امر تبليغات كاري مشكل است؛ تبليغات مختلف افراد متفاوتي را آزار ميدهد به طوري كه آنچه براي بعضي از مردم خوشايند محسوب ميشود براي برخي ناشايست جلوه ميكند.
اين مدرس ارتباطات افزود: رسانه بايد تبليغاتي را ارائه دهد كه حساسيت عدهاي خاص را تحريك نكند كه در طول زمان تغيير ميكند؛ اما در كشور ما به اين مورد مهم توجه نميشود و برخي از تبليغات احتمالاً براي بعضي از مردم آزار دهنده ميشود.
مظفري همچنين به كليشهاي و قالبي بودن برخي تبليغات صدا و سيما و اهميت نوع تبليغات براي كودكان، سالخوردگان و برخي گروههاي قومي و نژادي اشاره كرد كه بايد بيشتر مورد توجه قرار گيرد.
انتهاي پيام/ر